Een onderzoek dat als fundament dient voor de eerste activiteiten: "In Nederland en Vlaanderen doen ten minste 350 journalisten vaker een wat groter onderzoeksproject, waarvan er 90 geheel of nagenoeg geheel zijn vrijgemaakt voor dit werk. Deze spitters zorgen voor prachtige projecten, maar ze ondervinden wel tal van knelpunten in hun werk."

Bram Vermeer geeft uitleg bij zijn onderzoek: "Onthullingsjournalistiek wordt steeds minder toegepast, het wordt steeds vaker lijstjesjournalistiek en het beschrijven van maatschappelijke tendensen". Ook constateerde hij: "Er is weinig tot geen samenwerking tussen de diverse media."

Tijdens een parallelsessie toonden een Belgisch en een Nederlands duo dat samenwerking tussen media wel mogelijk is. Steven Decraene van de Vlaamse televisiemaatschappij VTM en Geert Sciot van dagblad De Morgen deden gezamenlijk onderzoek naa de teloorgang van de Vlaamse luchtvaartmaatschappij Sabena. Ze schreven er ook een boek over. Elk deed, gecoordineerd, verslag van zijn bevindingen via zijn medium. Joep Dohmen van, toen, dagblad De Limburger deed onderzoek naar de BSE-affaire met KRO Reporter-televisieverslaggever Bart Nijpels. Dohmen bracht het nieuws in de krant, Nijpels werkte het in een televisieuitzending gedetailleerd uit. Ook kwam naar voren dat Trouw, De Volkskrant en, later, Nova samenwerkten in de berichtgeving over de Bijlmer-ramp, zonder dat de hoofdredacties er vanaf wisten. "We hadden geen problemen met het delen van de primeurs. Ieder benadert de onderwerpen op een andere wijze. Alles ging op basis van vertrouwen".

Tijdens de openingsochtend kwam onder andere Pulitzer-winnares Sarah Cohen aan het woord. Als goed voorbeeld van recente onderzoeksjournalistiek aan de andere kant van de oceaan noemde zij een onderzoek van de Toronto Star. De Star onderzocht, met behulp van computermatige metingen en vergelijkingen, de relatie tussen ras en het het krijgen van politiebonnen, racial profiling. 'De politie zit fout', het dossier. Na publicatie van de serie berichten werd de Star vervolgens aangeklaagd, de politie eist nu 2 miljard dollar (!) boetedoening van de krant.

Op zaterdag gaf ook WOB-expert Roger Vleugels (IVON) een voordracht over het doen van WOB-verzoeken. Kort gezegd, groeit volgens hem het aantal WOB-verzoeken dat gedaan wordt. OVerheidsbezwaren die niet gelden als argument tegen openbaarmaking: "Er staan persoonlijke beleidsopvattingen in" en "Het is niet openbaar". WOB-verzoeken kunnen gedaan worden voor alle overheidsdocumenten die vastgelegd zijn, niet alleen openbare documenten, niet alleen papieren documenten. Vleugels signaleert enkele trends bij WOB-verzoeken: "Er wordt steeds slechter en opportunistischer ge-WOBt. Er wordt steeds slechter geformuleerd. De overheid anticipeert op WOB-verzoeken en heeft zijn antwoord, bij voorkeur afwijzend, klaar liggen. De overheid koopt WOB-specialisten in". Op VVOJ.nl komen binnenkort standaardbrieven te staan voor het doen van een WOB-aanvraag. 'verwacht er niet te veel van, het is een procedure die zeer nauw let. Er is geen standaard procedure".

Vleugels gaf enkele cijfers over WOB-verzoeken: "De overheid antwoordt in Vier procent van de gevallen binnen de daartoegestelde periode van vier weken, dus in 96 procent van de verzoeken komt de overheid de wet niet na. In 15 procent van de gevallen krijg je wat je zoekt binnen een kwartaal. Na een bezwaarschrift, op een negatief overheidsantwoord, krijgt 35 procent van de gevallen als nog het gezochte materiaal. Dit duurt tussen de 2 a 3 kwartalen. Mocht een bezwaarschrift niet helpen, kan altijd nog de gang naar de rechter worden gemaakt, in dat geval is 65 procent van de WOB-verzoeken succesvol. Dat duurt echter tussen de 1 a 3 jaar." Vara Kassa ging tot de Raad van State en kreeg, na vijf jaar procederen, gegevens over de slagingspercentages van Nederlandse rijscholen in handen. Daar wijdde het een uitzending aan (zoek op: 'rijschool') (zie ook de resulterende CBR-site).

Tijdens de VVOJ-tweedaagse was er veel belangstelling voor de computercurussen. De meesten gingen over zoeken op internet en werden verzorgd door Voelspriet Henk van Ess. Alle cursussen waren overtekend.

Op de site van de VVOJ komen verslagen te staan van alle parallelsessies die gehouden werden. Drieentwintig vrijwilligers vatten de toespraken, lezingen en cursussen samen. Vooralsnog is er niets te zien op de site.

De VVOJ is opgericht voor Nederlandse en Vlaamse verslaggevers. Bartel Volckaert van Internetjournalistiek.be was zo vriendelijk een aantal Vlaamse nieuwsbronnen op een rijtje te zetten:

• HRM Net


• Zi-Biz


• T-zine – e-zine van de Financieel-Economische Tijd


• Datanews


• 6minutes


• My Publica


• Multimedianieuws bij De Standaard Online


• Telenet business


• Internet Addict


• Zdnet


• Netties

De Vlaamse webuitgave Decursor.be zou werken aan een 'doorstart', een lanceringsdatum is vooralsnog niet bekend.

(EB)